etno-A-grafka

czyli prezentacja zawodu etnografa/ki

20 maja 2011 r. Dolnośląska Biblioteka Publiczna, Dział Pracy z Dziećmi, Rynek 58, Wrocław

Na ostatnich Spotkaniach Bajkowych było baaaaaardzo etnicznie. Wygląda na to, że dzieciom spodobały się te klimaty, ponieważ pytały często, kiedy odbędą się następne takie zajęcia (szczególnie Damian ze szkoły podstawowej). eMSA Inicjatywa Edukacyjna wraz ze studentami etnologii Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego zaprosiła dzieci i opiekunów na wycieczkę w świat etnografii. Pokazaliśmy różnorodność naszego zawodu, możliwości przeżycia fascynujących przygód i poznania innych ludzi. Chcemy uświadomić wam, jak zróżnicowani są ludzie na całym świecie, a ta różnorodność jest naszym największym ziemskim dobrem, które trzeba i warto chronić. 

Tutaj możecie obejrzeć amatorski film z warsztatów "etno-A-grafka".

Zajęcia prowadziła Anna Rumińska, etnografka, etnolożka, antropolożka kultury i architektka. Aktywnie pomagali też studenci etnologii, a dwoje z nich zrealizowało pokazy: Maciek Szczypek zagrał na djembe i darabuce, a Kasia Gielec zatańczyła arabski taniec brzucha. Oboje uczyli też dzieci i rodziców, jak grać lub tańczyć - w bibliotece trwały więc małe warsztaty muzyczne i taneczne! Wszystko to odbyło się wśród licznych książek biblioteki Działu Pracy z Dziećmi, a kilkanaście z nich zaprezentowaliśmy dzieciom, aby pokazać im, że praca etnografa zaczyna się od czytania książek, a kończy - poprzez badania terenowe i wywiady z ludźmi - na pisaniu książek.

fot. źródło: Internet


Etnograf to zatem zawód ściśle związany z czytelnictwem i bibliofilstwem. Mała Julia zaznaczyła też słusznie, że ważną czynnością etnografa jest spanie - to prawda! Jeśli śpimy za mało, nie możemy czytać, bo bolą nas oczy, a potem piszemy złe książki… Juleczka, masz rację!


Na powitanie dzieci weszły w świat ETNO poprzez przypięcie etno-A-grafki, na której rodzic może w domu wypisać imię dziecka lub dziecko może namalować na niej cokolwiek - dowolny symbol plemienny. Zajęcia Etno-A-grafka podzielone były na cztery części. W pierwszej, na rozgrzewkę, Anna rozmawiała z dziećmi nt. zawodu etnografa. Dzieci zastanawiały się, co robi etnograf - propozycji było zaledwie kilka, np. „robi grafikę” (-graf). Wyjaśniliśmy, że etnograf pisze o ludziach (ogólnie mówiąc: etno - ludzie, graf - pisze) - m.in. rozmawia z ludźmi, obserwuje, jak żyją, bada, jak myślą, szuka ciekawostek, różnic i podobieństw. W tym samym czasie etnograf czyta książki, duuuuuuuużo książek. Potem, gdy już to wszystko wie, np. pisze swoją książkę. Zanim ona powstanie, jest duuuuuużo zabawy i fascynujących przygód, dlatego zachęcamy was, byście chcieli być etnografami lub etnografkami.

W drugiej części pokazaliśmy dzieciom wiele różnych odmian ludzkich żyjących na Ziemi - ludzi o różnych kolorach skóry, włosów i oczu, w różnych ozdobach twarzy, uczesaniach i strojach, w różnym krajobrazie swoich miejsc zamieszkania. Na projekcji dzieci zobaczyły zaledwie 27 przykładów ludzi z całego świata, np. Bałtów, Beduinów, Aborygenów, Maorysów, Karaimów, Cyganów, Japończyków, Irokezów, Inuitów, Fulanów i innych. Dzieci miały następnie do wyboru aktywności: część z nich uczyła się grać na instrumentach Michała Szczypka, drugiej części Blanka Mach zaplatała warkoczyki, trzeciej Sylwia Smigiel, Kasia Pilarczyk, Kasia Gielec i Ania Rumińska malowały twarze w rozmaite ornamenty.


Gdy dzieci były już rytualnie przyozdobione lub wyćwiczone w muzykowaniu (role podzielone, jak to w kulturze…), Maciek Szczypek zagrał ognisty utwór na djembe przy akompaniamencie małego Damiana grającego na didgeridoo. Koncert był krótki, ale za to jakże nowatorski! Potem rozpoczęła się trzecia część spotkania: poznawanie domów, w jakich ludzie mieszkają na świecie. Projekcja była zaledwie wstępem do ważniejszego etapu tej części, tj. konstruowania makiet domów przez dzieci i rodziców. Jak to zwykle bywa na zajęciach eMSA, sprawiło to dzieciom wielką frajdę, czasem i frustrację, gdy materiały nie chciały się kleić. Mądre główki wymyślały wtedy szybko inne rozwiązanie i sposób zamocowania, bo zgodnie z etyką eMSA nie wyręczamy dzieci w makietowaniu, lecz naprowadzamy na samodzielne myślenie i pracę. Projekcja pokazała dzieciom zaledwie 73 przykłady rozmaitych domostw z całego świata - nie tylko dawnych, tzw. tradycyjnych lub regionalnych, ale także współczesnych. W trackie projekcji dzieci oklaskami lub ciszą (ewentualnie buczeniem) dawały wyraz swej aprobacie lub dezaprobacie względem pokazywanej architektury. Mamy z tej projekcji jeden wspólny wniosek: dzieciom podobała się zdecydowanie bardziej współczesna architektura, niż dawna, etniczna, ta, którą lubią niektórzy dorośli, szczególnie etnografowie:) Największy zachwyt wzbudziły wieżowce w Nowym Jorku. Bardzo nowoczesna architektura (np. Son-O-House autorstwa holenderskiego architekta Larsa Spuybroeka) nie znalazła poparcia u dzieci. Co nie znaczy wcale, że dzieci nie bawiłyby się doskonale w trzcinowych lub glinianych chatach. Jednak to właśnie nowoczesną i dobrze znaną w kształtach architekturę dzieci oceniły jako najbardziej interesującą i atrakcyjną, co nie jest ani dziwne, ani zaskakujące. W niektórych krupach dzieci uczestniczących w warsztatach edukacyjnych eMSA, oceniają one takie dziwne budowle przychylnie, co ma związek ze środowiskiem, w jakim dzieci się wychowują oraz obrazami, jakie miały okazję widzieć przy okazji wydarzeń budzących dobre wspomnienia.

Makiety - zobaczcie sami na zdjęciach…


Po makietowaniu sprzątnęliśmy scenę, na której wystąpiła Kasia Gielec - wykonała arabski taniec brzucha. Nie pytajcie, jak to robi, że jej brzuch drży jak morelowa galaretka… Po prostu nie wiemy, mimo że Kasia poprowadziła krótki warsztatach tego tańca. Jeśli chcemy wiedzieć więcej, zapiszemy się do Kasi na nauki i sami będziemy trząść naszymi brzuchami. A propos - to bardzo dobrze wpływa na trawienie… Naprawdę!

Zapraszamy na kolejne zajęcia eMSA w różnych placówkach oświatowych i kulturalnych - przyjedziemy, zorganizujemy zajęcia z edukacji przestrzennej, kulturowej i społecznej. Piszcie na emsa.relacje@gmail.com albo wejdźcie na stronę www.emsarelacje.pl.

Spotkanie etno-A-grafka przygotowali i współprowadzili: Anna Rumińska, Sylwia Śmigiel, Joanna Lewińska, Katarzyna Pilarczyk, Blanka Mach, Katarzyna Gielec, Michał Szczypek.

Pokaz slajdów PicasaWeb