Chwastozercy‎ > ‎

Żurawka drobnokwiatowa (Heuchera micrantha)

opublikowane: 7 lut 2017, 04:53 przez eMSA Inicjatywa Edukacyjna   [ zaktualizowane 16 lut 2017, 01:13 ]
----------------------
Pochodzi z płn. cz. Ameryki Północnej, gdzie rośnie dziko. Swoją nazwę zawdzięcza niemieckiemu botanikowi i lekarzowi austriackiego pochodzenia, Johannowi Heinrichowi von Heucherowi, który nadał ją na przełomie XVII/XVIII wieku. W Polsce jest rośliną ozdobną, ogrodową, bukieciarską. Jest też rośliną używaną np. w sztuce kulinarnej, medycynie naturalnej i rekultywacji. Jej angielska nazwa (alumroot) odwołuje się własnie do zdolności żurawek pochłaniania metali ciężkich z gleby (o tym dalej poniżej). Rdzenni Amerykanie używali żurawek do celów leczniczych: lud Tlingit stosowal H. glabra przy zapaleniu jąder spowodowanym syfilisem, lud Navajo używał H. novamexicana jako środka przeciwbolowego, a inne ludy tego obszaru (Czarne Stopy, Płaskogłowi, Kutenajowie, Okanogan, Colville, Shuswap) stosowały powszechnie korzenie H. cylindica w leczeniu rozmaitych przypadłości.

Pasta z liści H. micrantha stosowana była na obtarcia, rany cięte i stłuczenia. Napar z jej korzenia stosowano przy problemach z wątrobą, żółtaczce i bólach gardła (źródło). Ludzie również zjadali jej młode listki po ugotowaniu, jako warzywo. Kalifornijski System Kontroli Zatruć wymienia H. sanguinea, jako roślinę nietoksyczną (źródło). Nie mają one zdecydowanego smaku, więc mogą być dobrym jego nośnikiem, np. dla tzw. przypraw, czy to sypkich, czy w postaci sosów, olejów i maczanek.

Badania nad żurawką drżączkowatą wskazują, że przy zastosowaniu chemikaliów trwałość pozbiorowa (czyli po ścięciu) liści żurawek jest zaskakująco wysoka: 100 dni u odmian ‘Plum Pudding’ i ‘Cappucino’ oraz ponad 90 dni u odmiany ‘Palace Purple’ (źródło): polegało to na "kondycjonowaniu w roztworze zawierającym 200 mg·dm-3 cytrynianu 8-hydroksychinoliny (8 HQC) lub 22,5 mg·dm-3 benzyloadeniny (BA) przez 24 godziny w pomieszczeniu o temperaturze 18°C, a następnie wstawiono je do roztworu zawierającego 50 albo 100 mg·dm-3 kwasu giberelinowego (GA3)"(źródło). Sprawdzano również wytrzymałość pozbiorową liści przy przechowaniu ich w wodzie - była również wysoka. Może to oznaczać, że listki kwalifikują się na niezły surowiec kulinarny, gdyby przechowywać je po prostu w wodzie.

Żurawki badano na okoliczność kumulowania metali ciężkich na obszarach pogórniczych. Okazało się, że są naszymi sprzymierzeńcami w procesach rekultywacji gruntów:
"Wieloletnia płytka eksploatacja węgla kamiennego w rejonie Będzina w Zagłębiu Dąbrowskim doprowadziła do degradacji środowiska. Profile gleb zostały przemieszczone i zanieczyszczone ponadnormatywnie metalami ciężkimi. Ponieważ jest to region silnie zaludniony, ryzyko narażenia na szkodliwe działanie metali ciężkich dotyczy dużej populacji osób. Przyspieszenie oczyszczania gruntów terenów pogórniczych można uzyskać wykorzystując rośliny, które nie tylko tolerują podwyższone ilości tych metali ale potrafią je też gromadzić w swoich organach. (...) Wybrane do badań odmiany żurawek: ‘Chatterbox’, Purple Petticoats’ i ‘Strawberry Swirl’ pobrały znaczące ilości kadmu, ołowiu i cynku" (źródło). Podobne zalecenia podają źródła amerykańskie i kanadyjskie.

Żurawki są zalecane w hortikulturze przez Stowarzyszenie Rodzimych Roślin Kalifornii w kontekście kalifornijskich przepisów ochrony przeciwpożarowej. Nakazują one, aby na obszarze w promieniu 9-21 m od domostwa ewentualnie do granicy posesji stosować tzw. strefy ochronne (ang. defensible space), gdzie zaleca się żurawki w miejscach częściowo zacienionych - takie nasadzenia umożliwiają awaryjny dostęp wozów strażackich. W obszarze do 9 m roślinność musi być natomiast bardzo niska, tj. okrywowa (zasada zwana: "Lean, Clean and Green") (źródło: str. 48-49).

O żurawkach (Heuchera) dowiecie się mnóstwo ciekawych rzeczy na spotkaniu 21. maja 2017 r. od g. 9 do g. 18 w Arboretum w Wojsławicach - LINK.
----------------------